روشهای صحیح جزوه برداری در دانشگاه
روشهای صحیح جزوه برداری در دانشگاه
احتمالا به عنوان یک دانشجو برایتان پیش آمده است که بعد از پایان کلاس همه مطالب را فراموش کرده باشید یا شب امتحان با جزوهای شلخته رو به رو شده باشید. یکی از مهمترین مهارتهایی که مستقیما روی پیشرفت تحصیلی دانشجو میتواند تاثیرگذار باشد، جزوه برداری صحیح است. پژوهشها نشان میدهد که دانشجویانی که به شکل درست جزوه برداری میکنند تا 34% بهتر مطالب را به خاطر میسپارند.
در این مقاله به سراغ روشهای اثبات شده جزوه برداری در دانشگاه میپردازیم تا دیگر با جزوههای شلخته و پر از اطلاعات پراکنده رو به رو نباشید.
چرا جزوه برداری صحیح مهم است؟
بسیاری از دانشجویان فکر میکنند همین که مطالب را بنویسند کافی است، اما واقعیت نشان دهنده امر دیگری است. بدون یادداشت برداری فعال، مغز شما 60 تا 75 درصد مطالب را در دو روز فراموش میکند. اما اگر جزوه خوبی داشته باشید علاوه بر اینکه مطالب به شکل سریع مرور میشود بلکه فرآیند یادگیری را عمیقتر میسازد.
دست نویسی(handwriting) در بیشتر موارد نسبت به تایپ کردن بهتر عمل میکند و حافظه بصری و شناختی فرد را تقویت میکند. معمولا دانشجویانی که جزوههای آنها سازمان یافتهتر است، نمرات بالاتری میگیرند و استرسشان نیز کمتر است. حالا که متوجه شدید چرا جزوه برداری صحیح مهم است، به سراغ روشهای جزوه برداری صحیح میرویم.
روش Outline(فهرست وار) – ساده و سریع
این روش سریع و منظم است اما برای مطالب پیچیده مناسب نیست.
روش کرنل - (cornell) محبوبترین تکنیک دانشگاهی
روش کرنل یکی از موثرترین روشهاست که در دهه 1950در دانشگاه کرنل ابداع شد.
در این روش صفحه را به 4 بخش تقسیم کنید.
ستون راست(عریض): برای یادداشتهای اصلی در حین کلاس
ستون چپ(باریک): برای سوالات کلیدی یا سرفصلها
پایین صفحه: خلاصه پاراگرافها به زبان خودتان
بالا: عنوان، تاریخ، نام درس
این روش برای مرور کردن عالی است.
نقشه ذهنی(Mind Mapping) برای مطالب در هم تنیده
نقشه ذهنی برای دروس روان شناسی، زیست شناسی یا ادبیات مناسب است. در این روش از یک مفهوم مرکزی شروع کنید و شاخهها را بکشید.
روش charting(جدولی) – مقایسه و دسته بندی
در این روش باید جدولی بکشید که ستونهای آنها شامل مفهوم، مزایا، معایب و مثال است و برای درسهایی مانند تاریخ، اقتصاد یا شیمی که پر از مقایسه است مناسب میباشد.
روش ساده و هدفمند
این روش شامل موارد زیر است:
- به جای رو نویسی کامل، مطالب را خلاصه کنید و به زبان خودتان بنویسید.
- استفاده از اختصارات و علائم به عنوان مثال ↑ برای افزایش و * برای مهم
- هایلایت هوشمند: مطالب مهم را هایلایت کنید.
- سوالات را بلافاصله بنویسید: اگر نکتهای را متوجه نشدید، در حاشیهاش علامت ؟ بگذارید
روش جزوه نویسی دیجیتال
دست نویسی برای حفظ بهتر مناسب است، اما دیجیتال جستجو، همگام سازی و سازماندهی آسانتری دارد.
بهترین اپلیکیشنهای جزوه برداری دیجیتال در سال 2026:
- GoodNotes
- Notability
- One Note
- Notion
- Obsidian
سازماندهی و مرور بعد از کلاس
با وجود تمام روشهای گفته شده برای اینکه از این روشها نتیجه مناسبی بگیرید لازم است موارد زیر را رعایت کنید:
- جزوه را همان روز یا حداکثر، 24 ساعت بعد، مرور و خلاصه کنید.
- جزوات را به بخشهای موضوعی تقسیم کنید.
- هر هفته یک مرور کلی انجام دهید.
اشتباهات رایج دانشجویان و راه حلهای آنها
دانشجویان معمولا در نوشتن جزوه دچار مشکلات زیر میشوند:
- نوشتن همه مطالب
راه حل: صرفا یادداشت نکات کلیدی
2.مرور نکردن
راه حل: برنامه مرور هفتگی
3.جزوه پراکنده
راه حل: همیشه عنوان و تاریخ بنویسید
4.هایلایت بیش از حد
راه حل: هایلایت نکات مهم
5.کپی از دوست بدون درک مفهوم
راه حل: همیشه به زبان خودتان خلاصه کنید.
روشهای پیشنهادی برای رشتههای مختلف
- پزشکی و زیست: GoodNotes + Charting + MindMap
- مهندسی و ریاضی: Outline + فرمولها با رنگ متفاوت
- حقوق و علوم انسانی: Cornell + حاشیه نویسی
- علوم کامپیوتر: کد + توضیح + Notion
سوالات متداول(FAQ)
بهترین روش جزوه برداری کدام است؟
این سوال به نوع درس بستگی دارد، اما برای اکثر دانشجویان دانشگاهی بهترین شروع روش کرنل است.
آیا تایپ کردن، از دست نویسی بهتر است؟
معمولا دست نویسی برای یادگیری عمیق مناسبتر است. اما ترکیب هر دو ایده آل است.
چه قدر جزوه بنویسم؟
صرفا نکات کلیدی را بنویسید.
کلام آخر
جزوه برداری صحیح یک مهارت اکتسابی است که با تمرین به عادت تبدیل میشود. میتوانید برای شروع از روشهای کرنل یا outline استفاده کنید اما حتما مرور داشته باشید. دانشجویانی که این تکنیکها را جدی میگیرند معمولا نمرات بالاتری کسب میکنند و یادگیری برایشان به تجربهای شیرین تبدیل میشود.