سبد خرید شما خالی است
همایشهای علمی به عنوان بستری برای آموزش غیررسمی
توسط : آناهید گستر خلیلی
همایشهای علمی به عنوان بستری برای آموزش غیررسمی
مقدمه
انسانها در مسیر یادگیری خود ممکن است به شیوههای متنوعی مثل مشارکت در کارگاهها، نشستها و حتی همایشهای علمی متوسل شوند. همایشهای علمی مخصوصا در سالهای اخیر، یکی از مهمترین بسترهای آموزش غیر رسمی محسوب میشوند. این رویدادها علاوه بر اینکه فرصتی برای تبادل دانش میان متخصصان محسوب میشوند، بستری برای یادگیری تجربی، شبکهسازی و ارتقای مهارتهای فردی و اجتماعی به شمار میآیند.
در این مقاله قصد داریم نقش همایشهای علمی را در فرآیند آموزش غیر رسمی بررسی کنیم، ویژگیهای آنها را تحلیل کنیم و نشان دهیم چگونه میتواند بستری برای آموزش غیر رسمی باشد.
تعریف و ویژگیهای آموزش غیررسمی
به فرآیند یادگیریای گفته میشود که خارج از ساختارهای رسمی آموزشی(مدارس، دانشگاهها و موسسات آموزشی) رخ میدهد. این نوع آموزش معمولا انعطاف پذیرتر، متنوعتر و منطبق بر نیازهای واقعی افراد است.
ویژگیهای کلیدی آموزش غیررسمی:
- انعطاف پذیری: بدون محدودیتهای برنامه درسی رسمی
- انگیزه درونی: افراد بر اساس علاقه و انگیزه درونی وارد فرآیند یادگیری میشوند.
- کاربردی بودن: معمولا با مسائل واقعی و تجربیات عملی گره خورده است.
- اجتماعی بودن: یادگیری در تعامل با دیگران شکل میگیرد.
همایشهای علمی درست در همین چارچوب قرار میگیرند، زیرا شرکت کنندگان با انگیزههای شخصی و حرفهای حضور مییابند و از طریق تعاملات اجتماعی و علمی به یادگیری روی میآورند.
همایشهای علمی: ساختار و کارکرد
همایشهای علمی رویدادهایی هستند که با هدف ارائه، نقد و تبادل یافتههای پژوهشی یا تجربیات علمی برگزار میشوند. این رویدادها میتوانند در سطح ملی یا بین المللی، عمومی یا تخصصی، حضوری یا آنلاین باشند.
کارکردهای اصلی همایشهای علمی:
- ارائه دانش جدید: پژوهشگران میتوانند آخرین دستاوردهای خود را معرفی کنند.
- ایجاد فضای گفت و گو: امکان پرسش و پاسخ و نقد علمی فراهم میشود.
- شبکه سازی علمی و حرفهای: افراد با همکاران جدید آشنا میشوند و فرصت همکاریهای آینده نیز شکل میگیرد.
- الهام بخشی: شنیدن تجربیات دیگران میتواند برای پژوهش یا یادگیری انگیزهای بیشتر باشد.
همایشهای علمی به عنوان بستری برای آموزش غیررسمی
چرا همایشهای علمی را میتوانیم بستری برای آموزش غیررسمی بدانیم؟
- یادگیری مبتنی بر تجربه: شرکت کنندگان علاوه بر اینکه به سخنرانیها گوش میدهند، در کارگاهها و جلسات عملی نیز مشارکت میکنند.
- یادگیری اجتماعی: تعامل با پژوهشگران، اساتید و سایر افرادی که در این رویدادها شرکت میکنند باعث انتقال دانش و تجربه میشود.
- یادگیری مادام العمر: همایشها فرصتی برای به روز نگه داشتن دانش در طول زندگی حرفهای هستند.
مزایای آموزشی همایشهای علمی
- تقویت مهارتهای ارتباطی: برای ارائه مقاله یا پرسش در جلسه به توانایی بیان روشن و موثر نیازمند است.
- افزایش اعتماد به نفس علمی: حضور در جمع متخصصان و ارائه دستاوردها هویت علمی فرد را تقویت میکند.
- دسترسی به منابع جدید: همایشها معمولا با انتشار مقالات یا ارائه منابع تکمیلی همراه هستند.
- یادگیری بین رشتهای: افراد با سایر رشتهها آشنا میشوند و دیدگاههای تازه کسب میکنند.
- فرصتهای شغلی و پژوهشی: شبکه سازی در همایشها میتواند زمینه ساز همکاریهای جدید باشد.
چالشها و محدودیتها
همایشهای علمی به عنوان بستر آموزش غیررسمی با چالشهایی نیز مواجه است:
- هزینههای بالا: ثبت نام، سفر و اقامت ممکن است برای برخی افراد مانع حضور شود.
- دسترسی پذیری محدود: همه افراد امکان شرکت در همایشهای بین المللی را ندارند.
- کیفیت متغیر: برخی همایشها ممکن است فاقد استانداردهای علمی لازم باشند.
- تمرکز بر ارائهها: گاهی فرصت تعامل و یادگیری مشارکتی از حد انتظار کمتر است.
همایشهای آنلاین و آموزش غیررسمی
با پیشرفت فناوریهای دیجیتال، همایشهای آنلاین نیز به سرعت جایگاه ویژهای یافتهاند. این نوع همایشها باعث شدهاند بسیاری از محدودیتهای سنتی کاهش یابند.
- کاهش هزینهها
- افزایش دسترسی پذیری در سطح جهانی
- امکان ضبط و بازپخش جلسات
- تعامل از طریق پلتفرمهای دیجیتال
همایشهای آنلاین به ویژه در دوران پساکرونا به بستری برای آموزش غیررسمی تبدیل شدهاند.
نمونههای کاربردی
- دانشجویان: با شرکت در همایشها میتوانند فراتر از محتوای درسی دانشگاه بیاموزند.
- اساتید: فرصتی به منظور تبادل تجربه و آشنایی با روشهای نوین آموزشی
- پژوهشگران مستقل: ایجاد ارتباط با جامعه علمی و دسترسی به آخرین یافتهها
- کارکنان صنایع: یادگیری مهارتهای به روز و کاربردی در حوزههای تخصصی
همایشهای علمی و یادگیری مادامالعمر
یکی از اصول کلیدی آموزش در دنیای امروز، یادگیری مادام العمر است. همایشهای علمی با ایجاد فرصتهای مکرر به منظور یادگیری و تبادل دانش، به تحقق این اصل کمک میکنند. افراد در طول زندگی حرفهای خود میتوانند بارها در همایشهای مختلف شرکت کنند و همچنین دانش خود را به روز نگه دارند.
نقش فرهنگ و تنوع در آموزش غیررسمی
همایشهای بین المللی به دلیل حضور افراد از فرهنگها و نظامهای علمی مختلف، فرصت مناسبی برای یادگیری میان فرهنگی فراهم میکنند. شرکت کنندگان علاوه بر اینکه با محتوای علمی جدید آشنا میشوند، بلکه شیوههای متفاوت آموزش، پژوهش و تعامل را نیز تجربه میکنند. این تنوع فرهنگی باعث میشود یادگیری غیر رسمی را غنیتر و چندبعدیتر میسازد.
آموزش غیررسمی پس از همایش
آموزش غیررسمی به زمان برگزاری همایش محدود نیست. بسیاری از شرکت کنندگان پس از پایان رویداد، با بهره بردن از منابع منتشر شده، ضبط جلسه یا ارتباطاتی که ایجاد کردهاند، مسیر یادگیری خود را ادامه میدهند. این استمرار به ما نشان میدهد که همایشها برای یادگیری مادام العمر نقطه شروع مناسبی هستند و نه صرفا یک رویدادی که کوتاه مدت باشد.
توسعه مهارتهای نرم در همایشها
علاوه بر دانش تخصصی، از طریق همایشهای علمی یک سری مهارتهای نرم مانند مدیریت زمان، کار تیمی و ارائه موثر را نیز میتوان کسب کرد. این مهارتها در آموزش رسمی معمولا کمتر مورد توجه قرار میگیرند، اما در فضای غیر رسمی همایشها به شکل طبیعی شکل میگیرند و تقویت میشوند.
همایشهای علمی و نوآوری
فضای غیررسمی و آزاد همایشها بستر مناسبی برای شکل گیری ایدههای نوآورانه محسوب میشود. بسیاری از پروژههای مشترک یا پژوهشهای بین رشتهای حاصل همین تعاملات غیر رسمی است. این امر نشان میدهد که همایشها نه تنها محل انتقال دانش هستند، بلکه محیطی برای خلق دانش جدید نیز محسوب میشوند.
کلام آخر
همایشهای علمی فراتر از یک رویداد پژوهشی صرف، بستری پویا برای آموزش غیر رسمی محسوب میشوند. این رویدادها علاوه بر فراهم کردن فرصتهای یادگیری اجتماعی، تجربی و خودمحور، نقش مهمی در ارتقای دانش و مهارتهای فردی و جمعی ایفا میکنند. هر چند چالشهایی مثل هزینه بالا و کیفیت وجود دارد، اما با گسترش همایشهای آنلاین و افزایش دسترسی پذیری، آینده آموزش غیر رسمی به وسیله همایشهای علمی روشنتر از همیشه به نظر میرسد.