هر فردی در دوران تحصیل خود ممکن است گاهی اوقات دچار تنبلی، سستی یا اهمالکاری شود و درسهایش روی هم تلنبار شوند، اگر شما هم زیاد دچار تنبلی میشوید، این مقاله برای شما نوشته شده است. همه ما میدانیم که زندگی دانشجویی با چالشهای زیادی همراه است: کلاسهای طولانی، پروژههای سنگین، امتحانات پشت سر هم و البته وسوسههایی که هر فردی ممکن است دچارش شود مثل استفاده بیش از حد از شبکههای اجتماعی یا وقت گذراندن زیاد با دوستان.
اما حالا وقت آن رسیده است که تنبلی را کنار گذاشته و به سمت موفقیت حرکت کنید. در این مقاله دلایل تنبلی یا سستی در حوزه مطالعه و تحصیل را بررسی، اثراتش را تحلیل و مهمتر از همه، راهکارهای عملی برای غلبه بر آن را ارائه میدهیم. اگر به دنبال آن هستید که در مسیر تحصیلی خود دچار اهمالکاری نشوید این مقاله راهنمای خوبی برای شماست.
برای شروع باید دید ریشه تنبلی کجاست؟ تنبلی در تحصیل یک عادت ساده نیست بلکه یک مشکل اساسی است که برای رفع آن باید برایش وقت گذاشت. یکی از اصلیترین دلایل اهمالکاری خستگی ذهنی است. وقتی برنامه درسی فشرده و زمان استراحت کوتاه میشود، مغز ما به شکل طبیعی ترجیح میدهد به جای مطالعه کارهای کم فشاری مثل گشت زدن در شبکههای اجتماعی را انتخاب کند.
عدم انگیزه یک عامل مهم دیگر است، اگر به رشته تحصیلی خود علاقه نداشته باشید یا هدف قابل دسترسی برای آینده خود مشخص نکرده باشید، طبیعی است که به سستی دچار شوید. به عنوان مثال دانشجویی که در رشته مهندسی تحصیل میکند اما به هنر علاقه دارد، ممکن است مطالعه درسهای تخصصی خود را به تعویق بی اندازد. همچنین نباید از نقش محیط اطراف به سادگی عبور کرد. خوابگاههای شلوغ، دوستان کم تلاش یا حتی خانوادهای که انتظارات دور از واقعیت دارند، میتوانند باعث تشدید کم کاری شوند.
از نظر روانشناختی، گاهی اوقات اهمالکاری با اضطراب یا افسردگی ارتباط مستقیم دارد. وقتی به نتیجه امتحان فکر میکنید ممکن است دچار اضطراب شوید و به جای مطالعه ترجیح دهید از آن فرار کنید، در ایران با توجه سیستم آموزشی رقابتی، خیلی از دانشجویان دچار این مشکل هستند، آمارها به ما نشان میدهند که بیش از 70 درصد دانشجویان حداقل در یک ترم با اهمالکاری به شکلی جدی دست و پنجه نرم میکنند، پس برای این مساله احساس تنهایی نکنید.
در حوزه تحصیل اهمالکاری باعث افت نمرات میشه، تصور کنید برای امتحانی که 4 روز فرصت مطالعه داشتید، شما درست شب امتحان میخواهید شروع به مطالعه کنید در نتیجه استرس افزایش پیدا میکند و کیفیت کار پایین میآید.
علاوه بر اینها، تنبلی میتواند باعث از دست رفتن فرصتهای شغلی آینده شود. صاحبان کسب و کارها به دنبال افراد منظم و متعهد هستند، اگر کم کاری خود را کنار نذارید، شانس استخدام شما کاهش مییابد، از سوی دیگر اثرات روانی اهمالکاری را هم باید جدی گرفت. احساس گناه مداوم، کاهش اعتماد به نفس و حتی اختلال در خواب، از عواقب رایج سست شدن در مسیر تحصیلی محسوب میشوند.
اهمالکاری در بلند مدت حتی میتواند به یک چرخه معیوب تبدیل شود. دانشجویی که تنبل است ممکن است مجبور شود ترمهای بعدی تعداد واحد بیشتری انتخاب کند، که این امر خودش اهمالکاری را بیشتر میکند.
تحقیقات دانشجویی نشان داده است که دانشجویانی که در مسیر تحصیلی خود پر تلاش هستند نه تنها نمرات بهتری کسب میکنند، بلکه رضایت آنها از زندگی هم بیشتر میشود، بنابراین قبل از اینکه دیر شود کم کاری خود را کنار بگذارید.
در این بخش میخواهیم چند راهکار مناسب را به شما ارائه دهیم زیرا که غلبه بر تنبلی تحصیلی علاوه بر اراده به استراتژی نیاز دارد. گام اول این است که هدف گذاری کنید مثلا به جای اینکه بگویید باید درس بخوانم، اهداف کوچک و قابل اندازه گیری انتخاب کنید، مثلا امروز 50 صفحه از کتاب درسی را میخوانم. این روش که به آن تکنیک SMART میگویند کمک میکند تا تنبلی کمتر شود.
برای قدم دوم لازم است که برنامه ریزی روزانه را جدی بگیرید. میتوانید برای مشخص کردن زمان مطالعه از اپلیکیشنهایی مثل Todolist یا Google Calender استفاده کنید، مثلا هر روز صبح 30 دقیقه برای مرور درسها وقت بگذارید. این نکته را به خاطر داشته باشید که ریشه سستی معمولا بی نظمی است بنابراین یک روتین ثابت بسازید.
قدم سوم آماده سازی محیط مطالعه است. برای این کار گوشی خود را روی حالت سایلنت بگذارید، میز خود را تمیز کنید و سعی کنید محیطی را برای مطالعه انتخاب کنید که آرام باشد و شلوغ نباشد.
قدم چهارم برای کنار گذاشتن اهمالکاری این است که انگیزه خود را حفظ کنید، برای حفظ انگیزه میتوانید به خودتان پاداش بدهید، مثلا بعد از اتمام یک فصل یک بستنی برای خود بخرید یا با دوستان خود چت کنید، همچنین میتوانید با دوستان مسئولیت پذیر گروه مطالعاتی تشکیل بدید زیرا زمانی که بدانید دیگران منتظر هستند تلاش بیشتری خواهید کرد.
برای قدم پنجم لازم است با اضطراب مبارزه کنید. اگر تلاش کم شما به دلیل ترس از شکست است، میتوانید تکنیکهایی مثل مدیتیشن را امتحان کنید، همچنین اگر مشکل جدیتری مثل افسردگی دارید، حتما به مشاور دانشگاه مراجعه کنید.
قدم ششم تغذیه سالم و ورزش است، عقل سالم در بدن سالم است. خوردن غذاهای مغذی مانند میوهها و سبزیجات، و حداقل 30 دقیقه پیاده روی روزانه، انرژی شما را افزایش و تنبلی را کاهش میدهد.
قدم هفتم پیگیری پیشرفت است، هر هفته ارزیابی کنید که در مبارزه با کم کاری خود چه قدر پیشرفت داشتهاید. این کار انگیزه شما را حفظ میکند زیرا مشاهده میکنید که کم کم دارید با کم کاری خداحافظی میکنید.
قدم هشتم صبوری است زیرا که تغییر عادتها زمان بر است. اگر روزی دچار اهمالکاری شدید به جای سرزنش خود، دوباره تلاش کنید.
به عنوان کلام آخر لازم است بدانید که کلید بیچارگی انسان تنبلی است پس وقت آن رسیده است که آن را کنار بگذاریم و به سمت یک زندگی دانشجویی پربار حرکت کنیم. کم کاری در تحصیل علاوه بر کاهش نمرات باعث میشود که فرصتهای آینده را نیز از دست بدهیم. با استفاده از راهکارهایی که در این مقاله گفته شد میتوانید بر تنبلی غلبه کنید. یادتان نرود که هر تغییری از یک قدم کوچک شروع میشود. امیدواریم که این مقاله برایتان مفید بوده باشد.