سبد خرید شما خالی است
چالشهای داوطلبان شاغل در مسیر آزمون ارشد
توسط : آناهید گستر خلیلی
چالشهای داوطلبان شاغل در مسیر آزمون ارشد
مقدمه
برای قبولی در کنکور کارشناسی ارشد وزارت بهداشت(برای کسب اطلاعات بیشتر میتوانید به مقاله آشنایی با کنکور کارشناسی ارشد و رشتههای وزارت بهداشت مراجعه کنید)، به سه ابزار بسیار مهم برنامهریزی درسی، منابع کافی و درست برای درس خواندن و روش مطالعه کنکوری نیاز دارید. هر کدام از این سه ابزار نکات مهم و خاص خود را دارد. اما مهمتر از اینها و پله اول، تعیین هدف واضح و مشخص است. در زمان برنامهریزی درسی کنکوری، بهتر است ابتدا تعیین هدف کنید. اهداف مهمترین انگیزه برای تلاش در زمان کنکور هستند. تا زمانی که هدف مشخص و دقیقی نداشته، انگیزه کافی برای درس خواندن نخواهید داشت. در پروسه کنکور، داوطلبان با شرایط خاص و ویژه خودشان در این مسیر قرار میگیرند. برخی هنوز دانشجوی مقطع کارشناسی هستند، برخی متاهل و دارای فرزند و با مسئولیت یک خانواده در مسیر کنکور قدم میگذارند و برخی شاغل هستند. قصد داریم در این مقاله درباره این داوطلبان شاغل کنکوری صحبت کنیم.
یک داوطلب کنکوری شاغل مسلما با یکسری موارد از جمله: محدویت زمان مطالعه، منقطع بودن تایمهای مطالعه، درگیریهای ذهنی مربوط به فضای شغلی و... رو به رو است اما این بدان معنا نیست که داوطلبانی با این شرایط، توان موفقیت در کنکور کارشناسی ارشد را ندارند، چرا که آمار قبولی این دسته از داوطلبان هر ساله دلیل محکمی برای این ادعاست. البته باید بدانیم که در قدم اول باید با چالشهای مسیر آشنا و راه حلهای آنها را بیاموزیم، در غیر این صورت مسیر میتواند برای این داوطلبان سخت باشد. از مهمترین این چالشها موارد زیر را میتوان نام برد که البته راه حل مدیریت آنها را نیز به شما خواهیم آموخت.
۱. مدیریت زمان و یافتن فرصتهای مطالعه
این بزرگترین و آشکارترین چالش است. کمبود زمانهای طولانی و بدون وقفه: آمادگی برای کنکور (به خصوص رشتههایی با رقابت بالا) نیاز به ساعات مطالعهی بالا (معمولاً ۶ تا ۱۰ ساعت در روز) و زمانهای طولانی برای تحلیل و تستزنی دارد. داوطلب شاغل تنها میتواند ساعات کوتاهی را در صبح زود، اواخر شب، یا در تعطیلات آخر هفته اختصاص دهد.
تکه تکه شدن مطالعه (Fragmented Study): اغلب زمانهای مطالعه به بخشهای کوچک (مثلاً ۱ یا ۲ ساعته) تقسیم میشوند که این امر باعث میشود تمرکز عمیق روی مطالب سختتر و مرور مباحث طولانیتر دشوار شود.
اختلال در برنامهریزی: برنامهریزی یکنواخت و سختگیرانه(که برای کنکور لازم است) به دلیل تعهدات کاری و گاهی شیفتهای نامنظم، به راحتی به هم میخورد.
۲. خستگی و فرسودگی (Burnout)
خستگی جسمی و ذهنی ناشی از کار، تأثیر مستقیمی بر کیفیت مطالعه میگذارد. که باعث:
افت کیفیت مطالعه: پس از یک روز کاری طولانی، ذهن خسته است و قدرت یادگیری، تحلیل و به خاطر سپردن مطالب جدید به شدت کاهش مییابد. فرد ممکن است ساعتها مطالعه کند، اما بازدهی کمی داشته باشد.
کمبود خواب: برای جبران ساعات کاری، داوطلب مجبور است از خواب خود بزند. کمبود خواب نه تنها باعث افت عملکرد شناختی میشود، بلکه استرس و اضطراب را نیز افزایش داده و حافظه بلندمدت را تضعیف میکند.
فشار مضاعف روانی: فرد در دو جبهه (کار و درس) تحت فشار برای عملکرد خوب است، که این فشار میتواند منجر به فرسودگی سریع و از دست دادن انگیزه شود.
۳. مشکل در حفظ تمرکز و پیوستگی ذهنی
انتقال بین فضای کار (که ماهیتی متفاوت دارد) و فضای درس سخت است.
تداخل ذهنی: استرسها، مشکلات، و دغدغههای مربوط به کار به راحتی میتوانند وارد فضای مطالعه شوند و تمرکز را مختل کنند.
فشار مقایسه: داوطلب شاغل ناخودآگاه خود را با داوطلبان تماموقت مقایسه میکند که زمان بیشتری برای مرور، کلاس رفتن، و آزمونهای آزمایشی دارند. این مقایسه منجر به احساس عقبماندگی و کاهش اعتماد به نفس میشود.
اینکه با چالشها آشنا باشیم نصف مسیر است؛ حالا باید برای نیمه دیگر یعنی راهحلها برنامهریزی کنیم. مهمترین آن، یاد بگیرید از تایمهای مرده خود استفاده کنید.
افراد شاغل و متاهل معمولا با کمبود زمان روبه رو هستند. بنابراین شما باید از هر زمانی که برای مطالعه پیدا میکنید به نحو احسن استفاده کنید. یکی از این زمانها تایمهای مرده شما میباشد. در درجه اول باید بررسی کنید که آیا شما زمان مرده دارید یا نه؟ تایم مرده به زمانی گفته میشود که شما نه میتوانید درس بخوانید نه میتوانید کار دیگری انجام دهید. مثلا شما کارمند یک شرکت هستید و در ساعت ناهار و استراحت نمیتوانید با خودتان کتاب تست ببرید و شروع کنید به مطالعه. اما میتوانید دفترچههای لغت مربوط به زبان انگلیسی، ادبیات و … را در این زمان مرور کنید.
اینم یک جدول کاربردی درباره چالش و راهکار رفع آنها برای شما داوطلبان شاغل کنکوری
| چالش | راهحل عملی | توضیحات تکمیلی |
|---|---|---|
| کمبود تایم مطالعه | برنامه ریزی معکوس | ابتدا ساعات کاری و زمانهای مورد نیاز برای خواب و غذا را مشخص، سپس زمانهای باقیمانده (حتی ۳۰ دقیقهای) را برای مطالعه «مشخص» کنید. بعد دروس را بر اساس ضریب و سختی و آسانی در این تایم ها پخش کنید. |
| تکه تکه شدن مطالعه | مطالعهی مبتنی بر نوع درس | مباحث سنگین و مهم(مثل درس اصلی) را به زمانهایی با بیشترین تمرکز (صبح زود یا تعطیلات) موکول کنید. مرور، دروس ضریب کمتر، و تستزنی را به زمانهای کمبازده (مثلاً در مسیر رفتوآمد یا نوبتهای کوتاه ظهر) اختصاص دهید. |
| عدم پیوستگی | استفاده از قانون ۲۰/۸۰ (اصل پارتو) | روی ۲۰٪ از مباحثی تمرکز کنید که ۸۰٪ سؤالات کنکور را پوشش میدهند(مباحث پر تکرار و مهم). بهجای پوشش کامل همه چیز، روی تسلط عمیق بر مباحث کلیدی تمرکز کنید. |
| نیاز به مرور مداوم | خلاصه نویسی | خلاصهنویسی مطالب را انجام دهید تا بتوانید بهتر مطالب را یاد بگیرید. از کتابهای خلاصه هم میتوان استفاده کرد(مثل الگوریتمها) |
| فرسودگی روانی | استراحت بین مطالعه | سعی کنید ۴۵ دقیقه مطالعه با تمرکز بالا و سپس ۱۰ تا ۱۵ دقیقه استراحت کامل و دوری از کتاب داشته باشید. در استراحت، کمی حرکت کنید یا از محیط کار دور شوید. |
| خستگی بعد از کار | ریکاوری | وقتی از کار به خانه میآیید، قبل از شروع درس، یک روتین 45 دقیقهای برای “شستشوی مغزی” ایجاد کنید: دوش گرفتن، گوش دادن به یک آهنگ آرام، یا کمی مدیتیشن. این کار کمک میکند ذهن از فضای کار خارج شود. |
| عدم تمرکز | فضای دنج مطالعه | یک فضای اختصاصی و مرتب برای مطالعه ایجاد کنید. به همکاران و خانواده اطلاع دهید که وقتی در این گوشه هستید، به معنای “در دسترس نبودن” برای کار یا امور خانه است. |
| مقایسه با دیگران | تمرکز بر پیشرفت خودتان | هدف شما باید شکست دادن “خود دیروزتان” باشد، نه سایر داوطلبان. یک دفترچه پیشرفت داشته باشید و هر هفته میزان تسلط خود را ثبت کنید. پیشرفت یک داوطلب شاغل با داوطلب تماموقت متفاوت است، و این کاملاً طبیعی است. |
| مدیریت استرس | نوشتن روزانه دغدغهها | قبل از شروع مطالعه، ۵ دقیقه به خودتان فرصت دهید تا تمام دغدغههای کاری، مالی یا شخصی را در یک برگه بنویسید. این کار مغز شما را تخلیه میکند تا هنگام مطالعه کمتر درگیر افکار مزاحم شوید. |
سخن پایانی
اگر شغل شما اجازه میدهد، سعی کنید با مدیریت خود در مورد یک یا دو روز دورکاری در هفته یا ساعات کاری فشرده(مثلاً ۴ روز در هفته با ساعت کاری بیشتر و ۳ روز تعطیلی) مذاکره کنید. اگرچه این کار منجر به ساعات کاری طولانیتر میشود، اما به شما فرصتهای طولانی و بدون وقفه برای مطالعه میدهد که از نظر بازدهی بسیار ارزشمندتر است.